W obecnych czasach zarówno dzieci jak i nastolatki coraz częściej mierzą się z szeroko pojętym hejtem w szkole, w intrenecie, wśród rówieśników. Warto wiedzieć, że hejt może przybierać różne formy od obraźliwych komentarzy przez wyśmiewanie po cyberprzemoc. Dla osób dorosłych nie zawsze jest oczywistym jak poważny wpływ może mieć hejt na młodych ludzi oraz jakie długotrwałe konsekwencje może ze sobą nieść. Czasem hejt nie jest wprost obraźliwy. Bywa, że przychodzi w eleganckiej formie np. w komentarzu, który z pozoru wygląda na „uprzejmy”. Taki sposób działania można określić mianem hejtu w białych rękawiczkach. Charakteryzuje się subtelnym podważaniem wartości – krytyka w formie żartu lub dobrej rady, która ma na celu uderzenie w poczucie własnej wartości. Innym sposobem wyrażenia hejtu w wysublimowany sposób jest używanie uprzejmych sformułowań, które finalnie ranią odbiorcę. Jako przykład można podać „Nie chcę Cię urazić, ale…” lub „Szczerze mówiąc…” Naszą uwagę powinny tez zwrócić częste „dobre rady”, które służą kwestionowaniu decyzji i umiejętności odbiorcy. Przed z pozoru tak niewinnym atakiem trudniej się bronić, gdyż percepcja dziecka zostaje zaburzona przez przekaz, który nie jest wprost agresywny ani jednoznacznie negatywny. Krytyka często bywa ukryta pod pozorem troski, żartu. Ta forma komunikacji nie daje jasnych sygnałów zagrożenia. Dziecko może zacząć wątpić w swoje odczucia. Może nawet uznać, że problem leży w nim samym, skoro „to było powiedziane z troski”. W efekcie dochodzi do zniekształcenia obrazu relacji i samego siebie. Dziecko zaczyna ignorować swoje emocje, bagatelizuje przykrość i normalizuje czyjeś raniące zachowania.
W jaki sposób rozpoznać, że dziecko doświadcza hejtu?
Z racji wieku oraz więzi z rodzicami/opiekunami nie każde dziecko otwarcie powie o problemie. Dorośli mogą zwrócić uwagę na sygnały takie jak:
- nagła zmiana zachowania dziecka – niekontrolowane wybuchy złości, wycofanie, smutek,
- niechęć do szkoły czy kontaktów z rówieśnikami,
- wyrażanie negatywnych opinii o sobie, spadek poczucia własnej wartości.
Jak pomóc dziecku?
Szczera rozmowa i wsparcie emocjonalne to klucz by dotrzeć do dziecka i sprawić, że podzieli się z dorosłymi swoimi obawami. Warto pokazać dziecku, że jest rozumiane, słuchane, a jego doświadczenia ważne. Istotnym punktem jest także budowanie poczucia własnej wartości u dziecka / nastolatka. Dzięki dostrzeżeniu mocnych stron, małych sukcesów, młody człowiek trudniej będzie ulegał manipulacjom innych. W przypadku cyberprzemocy warto blokować hejterów i zgłaszać niewłaściwe, obraźliwe treści. Nauczyciele i wychowawcy w szkole również powinni zostać poinformowani o sytuacji by mogli wspierać ucznia i podejmować szybkie reakcje, gdy zauważą taką potrzebę. Warto także zaczerpnąć porady u specjalisty tj. psychoterapia dzieci i młodzieży daje bezpieczne miejsce do wyrażania emocji, zrozumienia trudnych sytuacji i nauki radzenia sobie z agresją rówieśniczą.
Dlaczego warto działać od razu?
Długotrwały hejt może prowadzić do lęku, depresji, izolacji społecznej, problemów zdrowotnych, a nawet prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży. Wczesna interwencja, uważność rodziców i wsparcie terapeutyczne pomagają dziecku odbudować poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie.
